Davada bu davanın  çözümü için  ilgili hakimin  bilirkişi  ataması yapmasına imkan tanınmıştır. Davanın  çözümünde teknik bilgi ve uzmanlık  gerektiren  hallerde  görüşüne başvurulan  üçüncü kişiye bilirkişi denilmektedir. Bilirkişi,  görüşüne başvurulan   konu  hakkında  özel  ve teknik  bilgisine dayanılarak  inceleme yapmakta ve kanaatini bilirkişi raporu şeklinde sunmaktadır. Başka bir ifade ile bilirkişi, sahip olduğu  teknik bilgileri ya da uzmanlık  gerektiren konularla ilgili  bilgilerini yargılama sürecine bilirkişi raporu şeklinde dahil etmektedir.

Bilirkişi raporu,  genelde üç  nüsha olarak  mahkemeye sunulmaktadır.  Mahkemeye sunulan bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmektedir. Tarafların bilirkişi raporuna itirazları var ise  itirazlarını iki hafta içerisinde mahkemeye sunmaları  zorunludur. Bilirkişi raporuna karşı tarafların bilirkişi raporunun  kendilerine tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde itiraz haklar  vardır.

Bir hukuksal ihtilafın çözümünde hukuk bilgisine dayanılarak çözümleme olaya uygulanacak hukuk kuralını  bulma yetkisi ve görevi hakime aittir. Anayasaya yargı yetkisinin bağımsız mahkemelere ait olduğunu  belirtmiştir. Ancak, hakimin bir hukuksal ihtilafın hukuk bilgisine dayanılarak çözülebilmesi, yani olaya hangi hukuk kuralının uygulanabileceğini anlayabilmesi için, uyuşmazlık konusu olayın niteliğinin ortaya konulması hakkında uzmanlık gerektiren özel veya teknik  bazı  bilgilere gereksinim duyulmaktadır. Bu ihtiyaçlar nedeniyle bunları  dikkate alan yasa koyucular  yargıca, teknik veya özel bilgiyi gerektiren hususlarda bilirkişiye müracaat  yetkisi  vermektedir.

5271 sayılı Ceza Muhakemeleri Kanunun  67/6 maddesine göre Cumhuriyet Savcısı, katılan, vekili, şüpheli veya sanık, müdafii veya kanunî temsilci, yargılama konusu olayla ilgili olarak veya bilirkişi raporunun hazırlanmasında değerlendirilmek üzere ya da bilirkişi raporu hakkında, uzmanından bilimsel mütalaa alabilirler. Sadece bu nedenle ayrıca süre istenemez. Bir davada tahlili hakim tarafından bilinmeyen  özel  ve teknik  bilgiyi icap ettiren  durumlarda oy ve görüşüne başvurulan üçüncü kişiye  veya kişilere bilirkişi denilmektedir.

Bilirkişi, görüşüne başvurulan husus hakkında, özel ve teknik bilgisine dayanılarak inceleme yapar ve vardığı sonuçları mahkemeye bildirmektedir. Başka bir ifade ile, bilirkişi sahip olduğu uzmanlık alanı ile mahkemeye yardımcı olmaktadır. Bilirkişi incelemesinde  dava ile ilgili olarak çözümü  hakimler tarafından   bilinmeyen özel ve teknik bilgisinin gerekli olduğu durumlarda müracaat edilmektedir.   Başka bir ifade ile,  hakimin   teknik ve özel bilgisinin yeterli olmadığı hallerde, bilirkişi, yargıca yardımcı olmaktadır.

Bilirkişi raporu, takdiri deliller arasında sayılmış olup, mahkeme hakimi bilirkişi raporu ile bağlı değildir. Dava dosyasındaki diğer deliller gibi bilirkişi raporunun takdiri de mahkemenin takdirine bırakılmıştır. Ancak hakimler, çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişiye başvurdukları için genellikle kararlarını da bilirkişi raporlarına dayandırmaktadır.

Bilirkişi raporu, gerçeği yansıtmıyorsa böyle bir durumda raporun gerçeği yansıtmadığını düşünen taraf 5271 sayılı kanunun 67/6. maddesi gereğince uzmanından bilimsel mütalaa alma hakkına sahiptir. Hatta uzman mütalaasının bilirkişi raporundan önce bilirkişinin değerlendirmesine sunulmak üzere veya bilirkişi raporundan sonra, bilirkişi raporundaki hata ve çelişkileri ortaya koymak amacıyla alınması mümkündür. İsteyen taraf, konusunda uzman bilirkişiden dava konusu olayla ilgili olarak uzman görüşü alarak, raporu dava dosyasına delil olarak sunmaktadır. Mahkemenin görevlendirmiş olduğu bilirkişi raporu ile tarafların kendi seçecekleri herhangi bir uzmandan aldıkları uzman görüşü arasında hiçbir fark bulunmamaktadır. Zira her ikisi de mahkeme nazarında takdiri deliller arasında yer almaktadır. Mahkemenin görevlendirdiği bilirkişinin ücreti hakimin takdir yetkisindedir. Uzman görüşü için ödenen ücret ise uzman mütalaasını alan taraf karşılamaktadır.

DAHA DETAYLI BİLGİ ALMAK VE AKLINIZA TAKILAN SORULAR İLE İLGİLİ BİZİ ARAYABİLİRSİNİZ.