İmza incelemesi hukuki uyuşmazlıklarda çok uygulaması olan bir husustur. Çoğunlukla borçlu olan kişi, borç doğuran belge altındaki imzayı inkâr eder. Bu halde mahkemeler ‘örnek imzalar ile incelemeye başvurur. Örnek imzalar ile borçlu eli ürünü olduğu bilinen inkâr edilen imzanın karşılaştırılması ile yapılmaktadır. Bu imza incelemesini Grafolog olan bilirkişiler yapmaktadır. Yani imza ve yazı incelemesi bilirkişisidir.

İmza ve yazı incelemesi, yazının çeşitli yönleri ile yapılmaktadır. Bunlar; durma ya da kalem kaldırma suretiyle yazı devamlılığının ya da hareketinin kesintiye uğraması, yazıdaki ritmik hareketler ya da ani çekiş hareketleri, bazı kalem hareketlerinde gölgelendirme ya da mürekkep birikintileri, kalemin oluşturduğu basınç, imza atım hızı, harfler arasındaki bağlantıların düz ya da açılı olması, ilk harfi yazım hareketinin başlangıcının kalem kağıda temas ettikten sonra mı yoksa önce mi olduğu, kelimenin bitirilişi vb. özelliklerdir.

Bireylerin imzalarını birbirinden ayıran ve imzanın genel şeklini belirleyen unsurlar şunlardır: harflerin şekli ve meyli, büyük harflerin göreceli oranı, harflerin yüksekliği ve konumu, süslemeler ve eklemeler, şeklin basitleştirilmesi ve imzanın farklı kısımlarının düzenlenmesi.

İnceleme konusu imza tanımlayıcı unsurların tamamı açısından mukayese imzalar ile uyum gösteriyorsa, bu imza mukayese imzaları atan şahıs elinden çıkmış demektir. İmzalar arasında belirgin farklar varsa bu da imzayı atanların farklı şahıslar olduğunu göstermektedir. Bu farklılıklar imzanın doğasına ait temel farklılıklar olmalıdır, kişilerin kendi imzaları arasında olabilecek küçük varyasyonlar olmamalıdır.

Bir şahsa ait iki farklı imza hiç bir zaman birebir aynı olamaz. İmza varyasyonları arasındaki farkların büyüklüğü imzayı atan şahsa ve imzanın atıldığı şartlara göre değişiklik göstermektedir. Bu doğal varyasyon sebebiyle yapılan imza incelemesinde birden fazla sayıda mukayese imza kullanılmalıdır. İmzanın tanımlanması süreci için mukayese imzalar varyasyonların tamamını içermelidir, daha sonra incelenecek imzanın tanımlanmasına yönelik niteliklerin bu varyasyonlar içerisinde yer alıp almadığının tespit edilmesi gerekir. Bir şahsın imzasının varyasyonları arttıkça, şahsın yazı karakteristiğini tespit etmek için gereken standartların niteliği de artar.

İmza incelemesini tek kurum yapmaz. İmza incelemesi yapan muhtelif laboratuvarlar vardır. İncelemeyi Adli Tıp Kurumu yaptığı gibi bazı üniversiteler ve bazı kurumlarda da yapılabilmektedir. Ancak üzerinde dikkat edilmesi gereken husus, imza incelemesini yapacak grafoloji uzmanının bulunmasıdır. Bazı Adli Tıp raporlarında doktor ünvanlı kişiler tarafından yapıldığını görülen bilirkişi raporlarında grafoloji uzmanı yoksa buna itibar edilmemesi gerekir. Zira konu tıp bilgisi ile değil özel bir branşta ihtisas sahibi olmakla çözülebilir.